سرخط خبرها
خانه / مصاحبه ها / ابوالفضل رحیمی شاد: اگر بسترها فراهم شود، با خصوصی سازی آموزش موافقم
ابوالفضل رحیمی شاد: اگر بسترها فراهم شود، با خصوصی سازی آموزش موافقم

ابوالفضل رحیمی شاد: اگر بسترها فراهم شود، با خصوصی سازی آموزش موافقم

ابوالفضل رحیمی شاد، فعال صنفی معلمان،  در گفتگو با حقوق معلم و کارگر در ارتباط با خصوصی سازی آموزش و رویکرد کوچک سازی دولت گفت: من هرچیزی را با محوریت توسعه بررسی میکنم وتوسعه ازنظر من با دولت حداقلی واقتصاد رقابتی وآزاد واستقلال تمامی نهادهای تخصصی از دولت ومحدود شدن دولت به ایفای نقش نظم وامنیت بدست می آید. ازاین جهت اصلا با هر چیزدولتی مخالفم هستم.

وی افزود: همچنین معتقدم نقطه دستیابی به این مهم اگرچه از لحاظ آموزشی و فرهنگ سازی قطعا آموزش وپرورش است اما ازجنبه اقتصادی آموزش و پرورش نیست. یعنی آنچه درباره موافقتم باخصوصی سازی آموزش وپرورش میتوانم عرض کنم درحال حاضر قابلیت تحقق کامل ندارد .یعنی نمی شود ونبایست خصوصی سازی را ازآموزش و پرورش شروع کرد. برای خصوصی شدن آموزش شروع کار بایستی ازخصوصی شدن اقتصاد شروع شود.

رحیمی شاد ادامه داد: آنچه مراد من ازخصوصی سازی درآموزش وپرورش است پیش ازجنبه اقتصادی و بیش از آنکه ناظر به موضوع چگونگی تامین هزینه های آموزش باشد ناظربه آزادی عمل درانتخاب محتوای آموزش و سبک اداره مدارس و کلاسهای درسی است. به عبارت دیگر نقش دولت در نهاد آموزش حداکثر باید به قانونگذاری در سطح کلان محدود گردد.  و سایر وظایف به نهادهای تخصصی غیردولتی ومردمی سپرده شود.

وی با تاکید بر نقش نظارتی دولت گفت: کار ویژه اصلی دولت های توسعه گرا برقراری نظم و امنیت و سپردن امور به افراد وگروه های متخصص مردمی است وحتی برخلاف باورهای رایج نمی بایست ازدولت انتظار ایفای نقش نظارتی داشت دولت توسعه گرا صرفا بایستی نقش حمایتی ازنهادهای نظارتی مردمی و تخصصی را ایفا نماید.ازاین منظر من آموزش وپرورش رانهاد غیردولتی میدانم و معقدم هرگونه دخالت دولت در این نهاد باعث سلطه سیاسی – ایدئولوژیک ولطمه به آزادیهای فردی وانسانی میشود.

 

رحیمی شاد در پاسخ به این سوال که آیا خصوصی سازی آموزش در مغایرت با اصل 30 قانون اساسی نیست گفت: نکته ای که باید دراینجا به آن توجه داشت این است که علم و اندیشه را با قانون نمی سنجند بلکه این قانون است که مبتنی بر علم و اندیشه شکل می گیرد و تعریف میشود. به عبارت دیگر اگر ما در بحثهای تئوریک وعلمی به این نتیجه برسیم که خصوصی شدن آموزش و پرورش ضروری است یا بالعکس بایستی قانون را براساس آن وضع کنیم نه اینکه ببینیم قانون چه میگوید و اظهار نظرهای تئوریک و علمی را با آن بسنجیم. نکته دیگر اینکه قانون اساسی بایستی صرفا هنجارهای کلی را تعریف کند و به سطح خرد وارد نشود. مثلا اگر گفته میشد دولت موظف است زمینه تحصیل تمامی شهروندان تا پایان دوره های آموزشی را فراهم نماید درست و به جا بود اما اینکه مثلا اقتصاد آموزش و پرورش چگونه باید باشد اولا یک موضع علمی است و ثانیا تابع سایر شرایط حاکم برجامعه است و اشاره به دولتی وخصوصی یا روش تامین هزینه ها که نباید در قانون اساسی تعریف شود.

وی ادامه داد: اما با این حال آموزش و پرورش خصوصی در معنای اصلی آن یعنی حق انتخاب محتوا و شیوه آموزش هیچ مغایرتی با قانون اساسی ندارد. همچنین آموزش و پرورش خصوصی به معنای تامین بودجه غیردولتی نیز مغایرتی با اصل 30 ندارد. درمنطق اصلی است که می گوید “اثبات شی نفی ما عداء نمیکند” یعنی اثبات و بیان یک مسئله به معنای نفی غیر آن نیست. در قانون دولت ملزم به تهیه آموزش و پرورش رایگان شده اما از ارائه مجوز به بخش خصوصی منع نشده. ریشه این فهم ناصحیح به فهم ما از دولت،اقتصاد و نسبت بین این دو باز میگردد.مثلا در گزاره دولت موظف است که ………….. الزاما به معنای دست کردن درصندوق دولت نیست. مثلا میتواند بخشی ازتحصیل رایگان بدون مداخله مستقیم دولت و صرفا با قانون گذاری و زمینه سازی از جانب دولت توسط شرکت ها و کارخانه های خصوصی بصورت اعطای بورسیه به دانش آموزان مستعد انجام پذیرد. یعنی در عین زمینه سازی از جانب دولت،تحصیل هزینه ای برای خانواده دانش آموز به همراه ندارد و ازطرف دیگر چنین آموزش و پرورشی دولتی هم نیست. دقت داشته باشیم آنچه در این زمینه بایستی از منظر همگانی اصل و اساس و مورد توجه و اهمیت قرار بگیرد درخواست خدمات آموزشی با کیفیت و مطلوب و استاندارد برای همه است نه پرداختن به بحث تامین بودجه. روش تامین بودجه میتواند مدل ها و الگوهای مختلفی داشته باشد که دولت فقط باید زمینه و امکان اجرایی شدن تمامی این روش ها را فراهم نماید. که تخصیص بودجه از منابع دولت نیز میتواند تنها یکی از این روشها باشد.

 

وی در ارتباط با تاثیر منفی خصوصی سازی بر کیفیت آموزش گفت: ریشه این مشکل یعنی فقدان آموزش کیفی در ساختار آموزش و پرورش است نه در خصوصی سازی. وقتی معیار بررسی صلاحیت دانش آموزان نمره و مدرک باشد وقتی معیار معلم ومدرسه و مدیر موفق معدل و  آمار قبولی باشد و وقتی خانواده ها صرفا برایشان نمره کارنامه معیار باشد آنوقت شاهد دادن نمره غیر واقعی و برخوردهای تجاری می شویم که نابود کننده کیفیتاست. اما وقتی کارکرد اصلی و برنامه آموزش و پرورش تربیت شهروند مسئول،خلاق،قانونگرا و کارافرین و در یک کلام شهروند توسعه گرا باشد و در مرحله بعد کشف استعداد و هدایت آن بسوی مراکز تخصصی پرورش استعداد و این موضوعات خواسته اصلی خانواده ها گردد آنوقت خصوصی سازی نه تنها تاثیر منفی بر کیفیت نمی گذارد که به عکس به یکی از عوامل مثبت و تاثیرگذار بر کیفیت آموزش تبدیل می شود. همین الان نیز برای مدارس و خانواده های آگاهی که محتوا اصل است و نه نمره مدارس خصوصی از کیفیت بالاتری برخوردارند و اگر شاهد مدارس بی کیفیت هستیم بایستی به دلایل ذهنی خانواده ها و دانش آموزان برای رفتن به آن مدارس و عواملی که جلوتر اشاره کردم هم توجه کنیم.
این فعال صنفی معلمان در پایان گفت: ما باید تلاش کنیم آموزش و پرورش از شکل ملی-دولتی و نهاد تولید مدرک خارج شود و درعوض آموزش و پرورشی با ساختار و کارکرد منطقه ای و نیاز محور داشته باشیم به نحوی که 85 تا90 درصد دانش آموزان در جهت برطرف سازی نیازهای شغلی منطقه ای آموزش ببینند و خانواده ها،نهادهای مدنی ونهادهای تخصصی- شغلی برنامه های این مدارس را تعریف و تنظیم و هزینه های آنرا تامین نمایند و اجازه ورود دولت به این عرصه را ندهند.وصرفا 10تا15 درصد دانش آموزان علاقه مند و با استعداد لازم به سمت تحصیل کلاسیک و رفتن به دانشگاه برای کسب و تولید علم هدایت شوند. اینان نیز نه به شیوه سنتی و ازقبل تعریف شده بلکه بصورت آزاد،تجربی و انتخابی تا پایان دوره مدرسه بایستی بتوانند مسیر علمی فردای خود را پیدا نمایند. و تا جای ممکن دولت بایستی از دخالت در روند این مدارس نیز پرهیز نماید.بخصوص درعرصه تولید وانتخاب محتوا. بنظر من جز این،راه دیگری برای داشتن آموزش و پرورشی پویا و معطوف به توسعه وجود ندارد. یادمان باشد دچار خطای روش مقایسه با کشورهایی که تولید ناخالص داخلی و سهم سرانه آموزش آنها 10تا15 برابر ما است نشویم و توجه کنیم که نمی توانیم 100 سال منتظر باشم تا به این سطح از تولید ناخالص داخلی و سرانه آموزش و پرورش برسیم.بایستی هر چه سریعتر خود را به چرخه توسعه برسانیم.