سرخط خبرها
خانه / دانش آموزان / افزایش فقر عمومی، مشاغل آسیب پذیر و کودکان کار
افزایش فقر عمومی، مشاغل آسیب پذیر و کودکان کار

افزایش فقر عمومی، مشاغل آسیب پذیر و کودکان کار

 

نسرین هزاره مقدم


 

      بر طبق آمار ILO (سازمان جهانی کار)، شاخص فقر در عرصه جهانی در طول دهه گذشته کاهش چشمگیری داشته است. اما این روند کاهش در سال 2013 کند شده است. بر طبق آمار ILO، در سال 2013، تعداد کارگران  جهان با درآمد روزانه کمتر از 1.25 دلار آمریکا، 375 میلیون نفر است و در مقایسه با 600 میلیون با وضعیت مشابه در سال 2000 ، در هر سال تقریبا 12 درصد کاهش وجود داشته است. در سال 2013 این روند کاهش با نقصان فاحش تنها 2.7 درصد بوده است و رابطه مستقیمی بین این توقف نسبی کاهش فقر جهانی با ظهور و گسترش مشاغل غیررسمی و آسیب پذیر وجود دارد.

      برای بسیاری از کارگران در بسیاری از کشورهای جهان مانند ایران، اشتغال به شیوه غیررسمی و طبعا آسیب پذیر تنها گزینه  موجود است و بر خلاف روند رو به کاهش جهانی، در سالهای اخیر با افزایش نرخ بیکاری سیر صعودی نیز داشته است. طیفی از مشاغل با مشخصات زیر بر طبق تعریف ILO مشاغل آسیب پذیر (Vulnerable Jobs) محسوب میشوند: دستمزد پایین، امنیت شغلی حداقل، شرایط کاری سخت، تهدیدکننده و نابسامان و عدم برخورداری از خدمات اجتماعی مانند بیمه بازنشستگی و پرداخت هزینه درمان آسیب های شغلی.

      در ایران بخش عظیمی از نیروی کار از جمله دست فروشان، کارگران بخش ساختمان و کارگران فصلی جزء شاغلان این رده  محسوب می شوند،  بدون پوشش تأمین اجتماعی، بدون حق بازنشستگی و با حداقل امنیت شغلی.

      سازمان جهانی کار معتقد است ایجاد مشاغل شایسته و برازنده نیروی کار (Decent Jobs)  به جای  مشاغل آسیب پذیر و غیررسمی، باید اولویت اصلی در سیاست های اشتغال زایی هر جامعه ای باشد.

      افزایش فقر و ناامنی اقتصادی، آسیب  اجتماعی دیگری نیز به دنبال دارد، پدیده دلخراش کودکان کار. باز هم در حالی که آمار رسمی کودکان کار در جهان از سال 2000 به این سو در یک روند کاهشی از 246 میلیون به 168 میلیون کاهش پیدا کرده، در ایران در سالهای اخیر  با گسترش روزافزون فقر عمومی، این روند با سرعت زیادی رو به افزایش گذاشته است. بر طبق آمار رسمی، یک میلیون و نیم کودک زیر 18 سال در ایران کار می کنند. با این وجود که از نظر قانونی کار کودکان ممنوع است، اما در عمل شاهد درآمدزایی تعداد بسیار بالایی از آنها از طریق کارهای آسیب پذیر، غیر رسمی و غیرقانونی هستیم.

      طیف مشاغل غیررسمی کودکان کار در ایران بسیار گسترده است. از کار در کارگاه های خانگی و مزارع در شهرستان ها و روستاها گرفته تا سیگارفروشی و آدامس فروشی و واکس زنی در چهارراه ها در کلان شهرها و کار در مشاغل سنگین مانند کوره های آجرپزی در حاشیه شهرها.

      در ایران کودک کار یعنی کودک خیابان، یعنی کودک بی سرپرست یا بدسرپرست، یعنی کودک محروم از تحصیل و جالب تر این است که نه وزارت آموزش و پرورش و نه سازمان بهزیستی، برنامه ای برای تحت پوشش قرار دادن و ساماندهی این کودکان ندارند، کودکانی که تنها و بی سرپناه رها شده اند و روزانه در معرض هزاران آسیب اجتماعی قراردارند، کودکانی که از حق آموزش همگانی که از حقوق مندرج در اعلامیه جهانی حقوق بشر است، محروم هستند.  در حال حاضر، متولی اصلی حل این بحران ناشی از فقر اقتصادی طاقت فرسا مشخص نیست. نهادهای مردمی و خودجوش و اکثراً بدون حمایت دولتی، تنها حامیان فعلی این فرزندان ایران زمین هستند.

………………………………………………………………………..

      سازمان جهانی کار معتقد است زدودن مشاغل آسیب پذیر و غیررسمی از چهره جامعه و حل بحران کودکان کار، وظیفه بی چون و چرای دولت هاست، همیاری مردم تنها در کنار حمایت و پوشش نهادهای دولتی جواب می دهد. رفع این مشکلات، کلید فائق آمدن بر پیامدهای فقر است و راه رسیدن به توسعه اقتصادی و اجتماعی آن هم به شیوه ای پایدار.

 

داده ها و اطلاعات خام برگرفته از وبسایت رسمی سازمان جهانی کار:

http://www.ilo.org/global/lang–en/index.htm