سرخط خبرها
خانه / کارگران / فقدان رسانه مستقل در جنبش کارگری ایران
فقدان رسانه مستقل در جنبش کارگری ایران

فقدان رسانه مستقل در جنبش کارگری ایران

رضا شیرازی

روشن و آشکار است که کارگران ایران رسانه مستقل ندارند. رسانه ای مستقل از قدرت حاکم که بتواند بطور شفاف و چند جانبه مشکلات نیروی کار ایران و مسائل و مطالب مربوط به مزدبگیران مخصوصا کارگران ایران را منعکس کند. تا به عنوان مرجع و منبعی مستقل با درج رویدادهای کارگری و روند ناشی از آن مورد استفاده همه فعالین کارگری، تحلیل گران و روشنفکران منتقد قرار گیرد.
هنگامی بهتر می توان این کمبود را فهمید و درک کرد که بخواهیم بطور مستند از ضعف های عمده و اصلی، موانع و کاستی ها و فراز و فرود جنبش کارگری سخن گوییم.
شاید برخی از روشنفکران بخواهند جنبش کارگری را آسیب شناسی کنند. آنوقت رسانه مستقل نیروی کار می تواند به خوبی بخشی از منبع و رفرانس تحلیل های طبقاتی و اقتصادی باشد.
همچنین این رسانه می تواندبا ارائه آمار و ارقام، گرایشات و حساسیت های نیروی کار ماهر ، نیمه ماهر را نشان دهد. به علاوه با طرح واقعی وضعیت مختلف بخش های گوناگون نیروی کار در صنعت، معدن، کشاورزی و راه و ساختمان و …؛ تاثیر آنها را در روند اقتصاد تولیدی به درستی منعکس کند.
وقتی که منبع و مرجع مستقل رسانه کارگری نباشد شما نخواهید توانست به درستی جنبش کارگری را آسیب شناسی علمی و منطقی کنید. زیرا تکیه به داده های آماری و تحقیقات میدانی در تحلیل جنبش کارگری کاملا موثر است. در فقدان رسانه مستقل کارگری شاید تحلیل گر، فعال اجتماعی و حتی فعالین کارگری و چه بسا روشنفکران منتقد وضع موجود نتوانند به طور همه جانبه از ساختار و بافت عینی جنبش کارگری و عمده ترین موانع پیش روی آن سخن گفته و راهبردهای کلان و استراتژیکی در غلبه بر آنها ترسیم نمایند.
شاید بخشی از تحلیل گران سیاسی مدعی شوند که وضعیت جنبش کارگری و ضعف های گوناگون آن نه نیازی به رسانه مستقل دارد و نه وجود رسانه مستقل کارگری قادر است بخشی از مشکل را پاسخ دهد. زیرا جنبش کارگری ایران با مشکلات اساسی تر و پیچیده تری روبروست و یا اینکه جنبش کارگری ایران در آغاز راه است به همین دلیل باید منتظر ماند تا بطور طبیعی بر مشکلات اش فائق آید. شاید موارد فوق درست و صحیح است. اما نمی تواند نیاز واقعی به رسانه مستقل نیروی کار ایران را نفی و انکار کند.
ناگفته پیداست که گرایشات مختلف سیاسی در ایران نسبت به وزن اجتماعی نیروی کار در فراز و فرود جنبش اجتماعی ایران دارای نظرات گوناگون و مختلفی باشند. اما طیفی از روشنفکران سیاسی که تحولات ساختاری و بنیادین در ایران را به مسئله پویش جنبشی جامعه و تشکلات مدنی پیوند میدهند، شاید بدانند که رسانه مستقل کارگری می تواند در شفاف سازی وضعیت کارگران ایران از هر نظر نقش مهم و حیاتی ایفا کند.
ناگفته نماند که در سال های اخیر برخی از روشنفکران چپ مذهبی و غیر مذهبی تلاش کردند که در خارج از کشور لااقل در دنیای مجازی وب سایت های خبری – تحلیلی مختص به نیروی کار بوجود آورند. اما اکثر این تلاشها بی نتیجه ماند و بعد از چندصباحی به بن بست رسید.
استبداد دینی در ایران به دلائل سیاسی و اجتماعی اجازه نداده است که خبرنگاران مستقل و گزارشگران منتقد برای انعکاس مسائل نیروی کار ، رسانه ای مستقل دایر کنند. با این وجود این امر نیازمند سازمان و تشکیلات مستقل گسترده ای است تا در تمامی استانها و شهرستانهای ایران با تخصیص نیروی انسانی و امکانات لازم، رسانه مستقل کارگری بوجود آورد و بدین نیاز پاسخ مثبت دهد.
شیوه و روش کارآمد و پرثمر کار رسانه ای به خوبی نشان داده است که اگر نتوان با مخاطب خویش پیوند طبیعی داشت، تلاشها بیهوده و کم اثر خواهد بود.
به نظر می رسد که رسانه کارگری باید بتواند هم با کارگران از مجرای کارخانه یا محلات کارگرنشین ارتباط داشته باشد و هم در حوزه خبری و هم در عرصه تحلیلی ثمر بخش باشد. اگر رسانه کارگری صرفا توسط روشنفکران مستقل و منتقد بوجود آید و فعالین واقعی کارگری و رهبران عملی و واقعی آن هیچ نقشی در رسانه کارگری نداشته باشند و نظرات شان در آن منعکس نشود، در مدت کوتاهی مباحث روشنفکری و تئوریک یا اخبار و حوادث سیاسی روز تمامی رسانه فوق را فرامی گیرد و یا رسانه فوق بدلیل عدم ایجاد ارتباط فعال با کارگران حتی با درج اخبار کارگری رسانه های دولتی و نیمه دولتی، کارکرد مثبتی نخواهد داشت و فلسفه وجودی اش را از دست خواهد داد و به کاری عبث و بیهوده مبدل می شود.

در اصل رسانه مستقل مورد نظر می تواند بعنوان بازوی اصلی تشکل مستقل سراسری کارگری در ایران محسوب شود. حال آنکه هم اکنون به جای تشکل مستقل کارگری، خانه کارگر که تشکیلاتی رسمی و سراسری و وابسته به جمهوری اسلامی است،رهبری و هدایت همه شورای های اسلامی کار را بر عهده دارد که ظاهرا اکثر اعتراضات کارگری در کارخانه ها و معادن را هدایت می کند. خانه کارگری که دارای رسانه ای است که دهها خبرنگار زبده و گزارش گر با آن همکاری می کنند.

به هرحال هم اکنون در عدم وجود رسانه مستقل کارگری اخبار نیروی کار – از جمله؛ اعتراضات و اعتصابات کارگری، عدم اجرای قانون کار و عدم وجود قوانین درست، اجحافات حقوقی نسبت به کارگران ایران، حوادث در حین کار ، شکایت کارفرمایان از کارگران، نقش شوراهای حل اختلاف، اخراج کارگران از محل کار و بیکاری سازی های انبوه ، مشکل قراردادهای موقت و سفید امضاء و حقو ق های معوقه و دستمزد پائین و معضل بیمه های درمانی و طبقه بندی مشاغل – توسط خبرگزاری نیمه دولتی ایران ایلنا منعکس میشود. البته این خبرگزاری در باره دو موضوع کلیدی و با اهمیت تشکلات مستقل کارگری و کارگران زندانی معمولا خبری منعکس نمی کند.
به هرحال خبرگزاری نیمه دولتی ایلنا دارای رویکرد دوگانه ای است؛ بدین معنا که از یکسو در خبررسانی در حوزه نیروی کار ایران گام برمی دارد اما از طرف دیگر منافع صاحبان ثروت و سرمایه را هم در نظر دارد. امری که نیازمند موشکافی است. تا در پرتو آن اهداف آشکار و پنهان خبرگزاری ایلنا روشن شود. در اساس رسانه های کارگری نیمه مستقل و وابسته به حاکمیت منافع خود را نسبت به منافع جنبش کارگری ارجحیت می دهند. زیرا تغییر در روند اوضاع جاری و تعمیق مطالبات کارگری و مابه ازای سیاسی و اجتماعی و طبقاتی آن امکان دگرگونی در وضع موجود را فراهم میکند. امری که به شکلی از اشکال آینده نهادهای نیمه مستقل و وابسته به حاکمیت را در ابهام و فروپاشی قرار می دهد.
خبرگزاری کار ایران معروف به ایلنا طی بیش از یک دهه تلاش کرده و می کند که بعنوان « پل ارتباطی » کارگران عمل کند.
برای اشاره به اهداف کلان خبرگزازی کار ایران در پیوند با جنبش کارگری ایران شاید بیهوده نباشد که با طرح خبر زیر آغاز کنیم ؛

« واکنش پتروشیمی کارون به خبر خاتمه اعتصاب کارگران
در پی انتشار خبری در تاریخ ۱۹ آذرماه با عنوان «خاتمه دو روز اعتراض کارگران پتروشیمی کارون با وعده افزایش مزد » روابط عمومی پتروشیمی کارون جوابیه‌ای به ایلنا ارسال کرد… ضمن اعتراض به درج خبر فوق اعلام می‌داریم سرویس کارگری خبرگزاری ایلنا که حامی و پل ارتباطی کارگران محترم و زحمتکش این مرز وبوم می‌باشد با درج چنین اخباری که هیچ وجاهت قانونی ندارند علاوه بر اینکه باعث تحریک افکار عمومی می‌گردد هیچ سودی برای کارگران ندارد. ضمنا عطف به مذاکرات انجام شده قرار بوده درج هر گونه خبر از مجتمع با هماهنگی روابط عمومی انجام شود متاسفانه در قسمت اول خبر هیچ هماهنگی و اطلاع رسانی با این امور نشده است.»

خبرگزاری کار ایران در دوره اصلاح طلبان بوجود آمد و تا به امروز همچنان مروج شیوه و گفتمان اصلاح طلبان حکومتی است. بعلاوه آنکه خانه کارگر جمهوری اسلامی به طور همه جانبه از این خبرگزاری حمایت می کند.
در مقابل جناح اصول گرایان با همه طیف های گوناگون اش در کشاکش با اصلاح طلبان حکومتی در پی آن بودند که از فعالیت خبرگزاری کار ایران کاملا جلوگیری کنند تا جائی که دولت احمدی نژاد تمامی کمک های مالی حکومت را به این خبرگزاری قطع کرد و حتی این ارگان را مجبور نمود تا چند بار مدیرش را تغییر دهد تا حدی که با باز کردن پرونده علیه این خبرگزاری در قوه قضائیه باعث شد که چندین ماه در فعالیت این خبرگزاری وقفه ایجاد شود و رسانه مجازی آن فلیتر شود. اما از آنجائی که خانه کارگر و فراکسیون کارگری مجلس شورای اسلامی تمام قد از این خبرگزاری حمایت کرده و می کنند تا به امروز خبرگزاری کار ایران که فعالیت اش از سال ۱۳۸۱ آغاز شده است، ادامه دارد.

این خبرگزاری با اینکه از طریق دهها روزنامه گار حرفه ای تغذیه می شود و در حوزه رسانه ای تکیه به کار و فعالیت تخصصی دارد. البته گه گاهی با درج اخبار فعالین کارگری مستقل و یا حتی مصاحبه با آنها در پی آن است که نشان دهد رسانه ای کاملا مستقل از قدرت حاکم است. حال َآنکه فشار از پائین یعنی ارسال گزارشات اعتراضات پی در پی از کارخانه ها و معادن گوناگون ایران از یکسو و تماس دائمی روابط عمومی کارخانه ها با ایلنا در پی انکار گسترده گی اعتراضات وضعیتی را فراهم کرده است که این خبرگزاری در برخی از مواقع هم اخبار و رویدادهای کارگری را درج و منعکس می کند و هم جوابیه کارفرمایان و صاحبان سرمایه در ایران را . به زبان تئوریک می توان گفت که ایلنا در پی ایجاد تعاملی بین کارگران ایران با کارفرمایان از طریق رسانه است. و فشار رسانه ای به کارفرمایان در حوزه پاسخ دادن به مطالبات کارگران ایران را تا حدودی بعنوان استراتژی راهبردی خود قرار داده است.
افزایش انتشار اخبار و رویدادهای کارگری را می توان در خبرگزاری کار ایران به روشنی مشاهده کرد و این مسئله نشان میدهد که اعضای خانه کارگر بویژه افراد فعال شوراهای اسلامی کار در نظر دارند که با فشار از پائین ایلنا را مجاب کنند تا لااقل بخش زیادی از اخبار اعتراضات کارگری را منعکس کند. همین انعکاس اخبار کارگری در خبرگزاری ایلنا تا حدودی خانه کارگر را هوشیار می کند که چگونه بتواند اعتراضات را هدایت و رهبری و بخشا و بعضا آنها را مهار نماید تا از خلاقیت و ابتکار فعالین مستقل کارگری در اعتراضات بکاهد تا عملا بتواند هژمونی و اتوریته خود را حفظ و اعمال کند.
روشن و آشکار است که کارفرمایان و صاحبان کارخانه ها و معادن نمی توانند از زایش اعتراضات کارگری جلوگیری کنند. زیرا زمینه عینی بعلاوه رشد و تعمیق آگاهی نیروی کار، باعث طرح مطالبات کارگری است. با این وجود کارفرمایان از رسانه ای شدن اعتراضات ناراضی اند. به همین دلیل است که خواستار آنند که درج و انعکاس رویدادهای کارگری توسط خبرگزاری کار ایران با هماهنگی آنان باشد.
هم اکنون پتانسیل و نیروی اعتراضی کارگران ایران چنان رو به گسترش است که توانسته اند از طریق خبرگزاری کار ایران صدای اعتراض و مطالبات خود را به گوش مردم ایران برسانند و این دستاورد کمی نیست. بنابر این در عدم وجود رسانه مستقل سراسری کارگری ظاهرا نیروی کار ایران هیچ مفر دیگری ندارد. مگر اینکه از این رسانه نیمه دولتی استفاده کند و در پی آن باشد که زمینه های رسانه مستقل را فراهم نماید.

یک نظر

  1. باسلام:
    با احترام به آقای رضا شیرازی بایستی عرض کنم اگرچنانچه درجریان انقلاب باشید وآن نیز به خوبی دنبال کرده باشید متوجه خواهید شد که تمام مشکات ومصایب این انقلاب بردوش کارگران این مرز وبوم بود است وحتی درزمان جنگ نیز گارگران پیشتاز مبارزه در جبهه ها بوده اند تا به قلب دشمن یورش ببرند، اما اکنون همین کارگران چنان ضعیف شده اند که قادر نیستند ازحق خود دفاع کنند حال چه رسد به اینکه اجازه دهند به رسانه ای که ازحق وحقوق کارگری دفاع کند.
    آقا رضا اگر قرار باشد رسانه ای باشد تا بطور مستقل ازحق وحقوق کارگری دفاع کند وکار وکوشش مقدم تراز هرچیزی می شد، در این صورت آقایان مفت خور وعربده کش که روز به روز تعدادشان بیشتر وبیشتر می شود پس چگونه مفت خوریهای خودشان توجیح کنند. آقا اصلا”بی خیال باش چون مفت خوری راحت ترین راه برای امرار معاش وکسب مقام منزلت است.