سرخط خبرها
خانه / کارگران / پس از توافق هسته ای، حقوق کارگران به رسمیت شناخته شود

پس از توافق هسته ای، حقوق کارگران به رسمیت شناخته شود

نسرین هزاره مقدم

امروز یکشنبه بیست و هشتم تیرماه، دبیر کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان تهران به خبرنگار ایلنا گفت، امیدواریم پس از توافق هسته ای اخیر، دولت به رویه دو سال گذشته خود پایان دهد و در سیاست گذاری های اقتصادی، منافع کارگران را به صورت واقعی لحاظ کند.

حسن حبیبی با اعلام این مطلب، موضوع وعده انتخاباتی واقعی شدن دستمزدها را به رییس جمهور یادآوری کرد و افزود، بر خلاف وعده های داده شده، سیاست های اقتصادی دولت در دو سال گذشته بیشتر به سمت صاحبان سرمایه و به ویژه بازرگانان تمایل داشته است.

گرچه حبیبی از افزایش واقعی دستمزدها، جلوگیری از تضعیف قانون کار و تامین اجتماعی به عنوان اصلی ترین خواسته های بنیادین کارگران نام می برد، باید گفت مطالبات قانونی کارگران در شرایط فعلی، بیش از اینهاست. در یک جمع بندی کلی میتوان خواسته های اصلی کارگران را در چند بخش، به صورت زیر برشمرد:

  • افزایش دستمزدها با اجرای دقیق ماده 41 قانون کار، یعنی افزایش حداقل دستمزد براساس نرخ واقعی تورم، به گونه ای که کفاف هزینه های یک خانوار 4 نفره را بدهد.
  • تامین امنیت شغلی کارگران به وسیله لغو تمام قراردادهای موقت، سفید، چندگانه و ممنوعیت همه نوع قراردادهای زیر یک سال. قراردادهای موقت و غیر رسمی، علاوه بر از بین بردن امنیت شغلی نیروی کار، امکان چانه زنی کارگران را کاهش داده و حق اعتراض را از آنها سلب می کند، چرا که یک کارگر موقت، همیشه در وحشت از بیکاری و تمدید نشدن قرارداد به سر می برد و در عمل، قادر نیست از حقوق قانونی خود دفاع کند.
  • رعایت ایمنی و تامین جانی کارگران: دومین عامل مرگ و میر در ایران، حوادث ناشی از کار است. کارگران ساختمانی نیز رکورددار این فاجعه هستند و بیش از 50 درصد قربانیان حوادث شغلی را تشکیل می دهند. بنابراین در این اوضاع، رعایت اصول ایمنی و تامین امنیت جانی کارگران، یک خواسته اساسی و محوری است. در حالی که در قانون کار به صراحت، کارفرما موظف به رعایت اصول ایمنی شغلی شده و در معاهده نامه های سازمان جهانی کار (ILO)، از رعایت اصول سلامت و ایمنی به عنوان ابتدایی ترین حقوق کارگران یاد شده، اخبار مربوط به مرگ و میر کارگران در سالهای اخیر به شدت تکان دهنده است. دلایل مرگ و میر کارگران نیز، هم عدم تجهیز محیط کار به اصول و مقررات سلامت و ایمنی و بی توجهی کارفرما به پیروی از قوانین ایمنی است و هم مجهز نبودن کارگران به لباس و ابزار مناسب، ناآگاهی آنان و فقدان آموزش های شغلی است. به عنوان آخرین نمونه، حادثه انفجار در بخش فولادسازی کارخانه ذوب آهن اصفهان، در 18 تیرماه به مرگ سه کارگر و مصدومیت 6 کارگر دیگر انجامید.
  • جلوگیری از ورشکستگی و تعطیلی بی رویه کارخانه ها: تعطیلی مکرر کارخانه ها و واحدهای تولیدی، کارگران بسیاری را بیکار کرده است. این مشکل نه تنها گریبان کارگران غیر ماهر را گرفته است، بلکه کارگران متخصص را نیز بی نصیب نگذاشته است. برای مثال، با کسادی بازار در صنعت نساجی و تعطیلی کارخانه های این بخش، کارگران متخصص بسیاری بدون شغل مانده اند.
  • جلوگیری ار تعدیل و اخراج های گسترده: اگر قرار است پس از رفع تحریم ها، اقتصاد کمی رونق یابد، باید حمایت از صنایع داخلی و اقتصاد تولیدی افزایش یابد و به این ترتیب، روند اخراج و تعدیل نیرو متوقف گردد.
  • خدمات تامین اجتماعی گسترده: بیمه تامین اجتماعی مناسب و با پوشش حداکثری برای همه اقشار جامعه کارگری شامل کارگران ساختمانی، کارگران کارگاههای کوچک و متوسط و زنان سرپرست خانوار، یک ضرورت است. به عبارت دیگر هم گسترش چتر خدمات تامین اجتماعی بر سر همه اقشار جامعه کارگری و هم اصلاح پوشش تامین اجتماعی یک خواسته حیاتی است. بر طبق آخرین اخبار خبرگزاری ایلنا، بخشنامه های غیر قانونی دولت گذشته هنوز در تامین اجتماعی اجرا می شوند.
  • پرداخت به موقع و منظم دستمزدها: بسیار دیده می شود که کارگران چندین و چند ماه، حقوق معوقه دارند. این تقریبا یک روند عادی است. بهانه گاهی مطالبات وصول نشده کارفرماهاست. اما در برخی کارخانه ها و واحدهای تولیدی که کارفرماها، پیمانکاران بزرگ نیمه دولتی و صاحبان سرمایه های هنگفت هستند نیز، پرداخت دستمزدها گاهی تا ماهها عقب می افتد و این مساله، حیات اقتصادی خانوارهای کارگری را با خطر مواجه می سازد.
  • حق تشکل یابی و ایجاد اتحادیه های کارگری: به رسمیت شناختن اتحادیه های کارگری و مشارکت دادن آنها در تصمیماتی که مستقیما با منافع کارگران در ارتباط است، از حقوق اجتماعی، صنفی و شهروندی کارگران است. کارگری که  بدون تشکیلات است، هرگز نمی تواند مطالبات خود را تا رسیدن به نتیجه دنبال کند. تامین آزادی تشکل ها، بی تردید وظیفه دولت هاست.
  • رعایت حق اجتماعات، اعتراض قانونی و اعتصاب: گارگران نباید به جرم اعتراض یا اعتصاب صنفی با اخراج، تهدید و یا بازداشت مواجه شوند. در موارد بسیاری کارفرما یا نهادهای امنیتی مسئول به جای حل مساله از طریق مذاکره با کارگران معترض و شنیدن صدای آنها، به هر طریق ممکن کارگران معترض و یا رهبران میدانی آنها را از صحنه خارج می کنند، یا به عبارتی صورت مساله را پاک می کنند.

در سالهای اخیر، کارگران، این خواسته ها را پیوسته و به شیوه های مختلف مطالبه کرده اند. ناگفته نماند که در این سالها  با توجه به شرایط موجود، درخواست افزایش دستمزد و پرداخت به موقع آن، همواره محوری ترین خواسته بوده است. حال آیا پس از دو سال انتظار و انتظار برای محقق شدن وعده های انتخاباتی، در سایه تغییرات جدید در فضای اقتصاد سیاسی و بین المللی، روزنه ای برای رسیدن صدای کارگران به گوش مسئولان و بالادستان گشوده خواهد شد؟ آیا کارگران خواهند توانست از حقوق اجتماعی، قانونی و صنفی خود با صدای بلندتر و بدون واهمه دفاع کنند؟ کارگران  برای بیان خواسته های خود حتی از بلندگو های تشکل های  رسمی و از بالا ساخته  و از تجمعات نیمه دولتی همچون مراسم روزجهانی کارگر که توسط تشکل خانه کارگر برگزار شد، نیز  استفاده کرده اند. شعارها و پلاکاردهای همین مراسم هم مطالبات را نشان می دهد:

” قانون کار ایران اجرا باید گردد”

” اعتصاب، اعتصاب، حق مسلم ماست”

این حقوق مسلم، نه فراقانونی هستند نه غیر قانونی، اما آیا در آینده ای نه چندان دور، شرایط به گونه ای تغییر خواهد کرد تا همین حقوق مسلم و بدیهی، در عمل  به رسمیت شناخته شوند؟؟؟