سرخط خبرها
خانه / دانش آموزان / “کلاسهای گرم وایمن ،رویای دانش آموزان فرودست”
“کلاسهای گرم وایمن ،رویای دانش آموزان فرودست”

“کلاسهای گرم وایمن ،رویای دانش آموزان فرودست”

محمد حبیبی

دانش آموز ، معلم ومدرسه سه مولفه اصلی نظام اموزشی هر کشوری محسوب می شوند.سه مولفه ای که هرکدام به صورت جداگانه ونیز در ترکیب با یکدیگر ،سطح و میزان استانداردهای آموزشی یک کشور را نشان می  دهند.تغییر وتحول در  مولفه های دانش آموز و معلم ،به عنوان نیروهایی انسانی ،  مستلزم برنامه هایی بلندمدت وزمان بر است.به عبارت دیگر جزیی از تغییرات فرهنگی واجتماعی یک کشور محسوب می شود.

اما مدرسه به عنوان یک مکان،جایی که تبادلات آموزشی در آن شکل می گیرد،از جنبه هایی متفاوت از دومولفه دیگر است.مدرسه امکانات  و ابزارهای لازم برای آموزش کودکان و نوجوانان  را فراهم می کند و معمولا با اجرای برنامه هایی مدون  و صرف هزینه های لازم ،هر کشوری می تواند درکوتاه مدت به زیر ساخت های لازم برای رسیدن به مدارس بهینه دست یابد.

اما سی وشش سال پس از انقلاب 57 و استقرار نظام جمهوری اسلامی، با وجود منابع نفتی ومالی  فراوان  در ایران ،هنوز مدارس این کشور از اولین ضروریات  یک مکان آموزشی، یعنی ایمنی محروم هستند.بعد از طرح و اجرای پنج برنامه توسعه و تبلیغات فراوان رسانه ای در زمینه پیشرفتهای فنی و علمی در طول سه دهه اخیر ،یک مقام مسئول در آموزش وپرورش دولت یازدهم از وجود 120 هزار کلاس درس در سراسر کشور که فاقد سیستم گرمایشی استاندارد هستند،سخن می گوید.به عبارت دیگر هنوز یک سوم مدارس کشور از سیستم گرمایشی نا ایمن برخوردارند.به گفته همین مقام مسئول این تعداد کلاس ،نزدیک به سه میلیون و200 هزار دانش آموز را در خود جای داده است.(1)

یعنی هر ساله با آغاز فصل سرما ،خطر اتش سوزی درکمین این تعداد دانش آموز ایرانی است.در این میان دانش آموزان مناطق حاشیه ای ،شهرستان های محروم و روستاها  در معرض آسیب پذیری بیشتری هستند.سیستم گرمایشی درکلاسهای درسی  این مناطق به دلیل فقدان امکانات و محرومیت شدید،از حداقل های امنیتی لازم هم برخوردار نیستند.در واقع به همین علت است که تقریبا تمام حوادث منجر به آتش سوزی در طول دو دهه اخیر در این مناطق اتفاق افتاده است.

مشهورترین آنها فاجعه آتش سوزی درمدرسه دخترانه روستای شین آباد بودکه درنتیجه آن 29 دانش آموز دختر دچار سوختگی شدید شدند که دونفر از آنها بر اثر شدت جراحات وارده فوت کردند.اگرچه تمرکز شبکه های مجازی  بر این فاجعه وحساسیت رسانه ها ،فاجعه شین آباد را در مرکز توجه افکار عمومی قرارداد ،اما این اولین باری نبود که دانش آموزان قربانی بی کفایتی مسئولین اموزش وپرورش می شدند.

در سال 76  آتش سوزی در یک مدرسه ابتدایی در شهرستان شفت گیلان منجر به سوختگی شدید معلم کلاس و سوختگی 11 دانش آموز دیگر شد.فداکاری و از جان گذشتگی معلم کلاس (حسن امیدزاده)،نجات  بخش جان دانش آموزان بود.معلمی که درتیرماه 91 پس از تحمل 15 سال درد ورنج ناشی از سوختگی در سن 58 سالگی درگذشت. در حادثه ای دیگر، 13دانش اموز روستایی محروم در لردگان استان چهارمحال وبختیاری –روستای سفیلان- دچارسوختگی بالای چهل درصد شدند.این حادثه در آبان ماه 83 اتفاق افتاد.دوسال بعد در آذرماه 85 ،سرنگونی  یک بخاری علاالدین ،تنها وسیله گرمایشی یک کلاس ،در مدرسه شهید رحیمی درودزن -از توابع  استان فارس -فاجعه دیگری را رقم زد که خبر  آن تا مدتها با دستور مقامات مسئول رسانه ای نشد.در این حادثه 8 دانش آموز دچارسوختگی شدید از ناحیه سر ودست شدند.

در آبان ماه 89 بر اثر وقوع آتش سوزی دیگری در یک خوابگاه شبانه روزی دانش آموزی در منطقه چاه رحمان سیستان و بلوچستان ،یک دانش اموز جان خود را ازدست داد.درست یکسال بعد ،در آبان ماه 90 خوابگاه دانش اموزان دبیرستانی در چابهار طعمه حریق شد.در این آتش سوزی چهار دانش آموز جان خود را ازدست دادند.دانش آموزانی که بنابر نظر مسئولان محلی از نخبگان استانی بودند.ونهایتا فاجعه آتش سوزی در مدرسه دخترانه شین آباد .(2)

اما شین اباد هم آخرین حادثه نبود.در همین آذر ماه امسال نیز استفاده از بخاری نفتی غیر استاندارد در یک مدرسه روستایی در اردبیل منجر به آتش سوزی شد که بنابر نظر مسئولان محلی تلفات جانی نداشته است.(3)

آنچه که ارائه شد تنها گوشه ای از حوادث اتش سوزی در مدارس کشور است. وهمانطور که تاریخ حوادث نشان می دهد محدود به دوره مشخصی نبوده است.بسیاری از این حوادث از چشم رسانه ها دور مانده وبعضا آمارصحیحی از قربانیان ،درنتیجه فشارهای مسئولین وزارتی ارائه نمی شود.

از سوی دیگر استفاده از وسایل گرمایشی نا امن تنها مختص به شهرستانهای دور افتاده ومحروم نیست بلکه دانش اموزان در استانهای بزرگ هم با سرمای کلاسهای درس دست به گریبان هستند .بنا بر نظر یکی از نمایندگان مجلس “سیستم گرمایشی 5 درصد از مدارس اصفهان چراغهای نفتی است در حالیکه حدود ده درصد از کل دانش اموزان اصفهان در این کلاسها تحصیل می کنند.بعضی از این مدارس روستایی درمناطق سردسیر واقع شده اند که سرمای کلاس ونبود سیستم گرمایشی مناسب احتمال وقوع خطرات وتعطیلی ناخواسته را فراهم می کند.”(4)

یکی از راهکارهای مسئولین امر در دوسال اخیر ،اجبار دانش آموزان به  تحصیل در کلاسهای سرد وفاقد بخاری است.به طور مثال  بنابر گزارش خبرگزاریها بسیاری از دانش اموزان مدارس عشایری درشمال استان خوزستان ،در فصل سرما ،درچادرهای سرد و بدون استفاده از وسایل گرمایشی مشغول تحصیل هستند.بنابر دستور مقامات مسئول ،این مدارس اجازه استفاده از بخاری نفتی را ندارند.(5)

درواقع به جای صرف هزینه های لازم و ایجاد سرپناه مناسب برای تحصیل دانش آموزان ،مقامات اموزش و پرورش  ترجیح داده اند که صورت مساله را به طور کامل پاک کنند.

بدین ترتیب در طول سه دهه اخیر و باوجود منابع مالی عظیمی که درنتیجه فروش نفت عاید دولتهای متعدد در جمهوری اسلامی شده ،همچنان هرساله باید  در فصل زمستان شاهد حوادث دلخراش آتش سوزی وقربانی شدن دانش آموزان بیشتری باشیم.همانطور که تاریخ حوادث آتش سوزی نشان می دهد تغییر دولتها و مسئولین آموزشی نیز تاثیری در جلوگیری از فجایع آتش سوزی در مدارس نداشته است. این درحالی است که به گفته عضو هیئت ریسه کمیسیون بهداشت ودرمان مجلس هزینه تجهیز یک مدرسه 6 کلاسه به سیستم گرمایشی ایمن ،تنها 20 میلیون تومان است .(6)

نگاهی به  هزینه های گزافی که هرساله به مناسبتهای مختلف  صرف تبلیغات رسانه ای و ایدئولوژیک در اموزش وپرورش وسایر ارگانهای دولتی می شود،نشان می دهد مشکل اصلی در رفع معضل آتش سوزی در مدارس نه کمبود بودجه ،که بیش از هرچیز بی کفایتی و بی مسئولیتی مدیران دولتی در ادوار مختلف است.با این همه رییس سازمان نوسازی مدارس در آخرین اظهار نظر خود ،از کمبود بودجه درسال جاری برای تجهیز مدارس سخن گفته و وعده تجهیز همه مدارس کشور به سیستم های گرمایشی استاندارد تا پایان سال 95 را داده است.وعده ای که سالها ست تکرار می شود وبعید است با این شرایط مدیریتی عملی شود.

فهرست یادداشت ها :

1-سایت خبری تابناک 17 آذر 93

2-سایت خبری خبرآنلاین 22 آذر 91

3-خبرگزاری ایسنا 6 آذر 93

4- خبرگزاری مهر 7 آبان 93

5-خبرگزاری مهر 5 آبان 93

6-روزنامه خراسان 17 آذر 93